Συγκέντρωση Κεφαλαίου (Έννοια Οικονομίας)

"Κάθε ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί μια μεγαλύτερη ή μικρότερη συγκέντρωση των μέσων παραγωγής, η οποία παρέχει κυριαρχία επί ενός μεγαλύτερου ή μικρότερου στρατού εργατών. Κάθε συσσώρευση γίνεται το μέσο νέας συσσώρευσης. Καθώς αυξάνεται η μάζα του πλούτου ο οποίος λειτουργεί ως κεφάλαιο, υπάρχει σε εξέλιξη μια αυξανόμενη συγκέντρωση αυτού του πλούτου στα χέρια των ξεχωριστών καπιταλιστών, με μια επακόλουθη διεύρυνση της βάσης παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα και των ειδικών μεθόδων καπιταλιστικής παραγωγής. Η αύξηση του κοινωνικού κεφαλαίου επηρεάζεται από την αύξηση των πολλών ξεχωριστών κεφαλαίων... Δύο στοιχεία χαρακτηρίζουν  τη συγκένρωση αυτού του είδους η οποία εξαρτάται άμεσα από τη συσσώρευσή, ή μάλλον, η οποία είναι ταυτόσημη με αυτήν. Πρώτα από όλα, η αυξανόμενη συγκέντρωση των κοινωνικών μέσων παραγωγής στα χέρια ξεχωριστών κεφαλαίων περιορίζεται, αν όλοι οι άλλοι όροι παραμείνουν ίσοι, από την έκταση του κοινωνικού πλούτου. Κατά δεύτερο λόγο, το μέρος του κοινωνικού κεφαλαίου που είναι τοποθετημένο σε κάθε ιδιαίτερο τομέα παραγωγής διανέμεται ανάμεσα σε πολλούς καπιταλιστές, οι οποίοι αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο ως ανεξάρτητοι παραγωγοί εμπορευμάτων που ανταγωνίζονται μεταξύ τους..."

Καρλ Μαρξ, Το Κεφάλαιο, Τόμος 1, σ. 690-691

Με απλά λόγια:

Κατά την διαδικασία κύκλου του κεφαλαίου (Χρήμα-Μέσα Παραγωγής-Εμπόρευμα-Χρήμα κλπ) από την μετατροπή των μέσων παραγωγής σε εμπόρευμα προστίθεται στο κεφάλαιο μια νέα αξία η οποία παράγεται τότε (η υπεραξία). Έτσι κάθε φορά που ολοκληρώνεται ένας κύκλος(σε κάθε παραγωγή δηλαδή) το κεφάλαιο αυξάνεται. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται συγκέντρωση κεφαλαίου.

Προσοχή ο όρος συγκέντρωση κεφαλαίου αναφέρεται σε διαφορετική διαδικασία από τον όρο της συγκεντροποίησης κεφαλαίου.